كلمه ششم، درجات روزه و اقسام روزه‏داران‏

 مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

درجات روزه‏

1 - روزه عوام. اين روزه با خوددارى از مبطلات روزه كه فقهاء در رساله‏هاى خود نوشته‏اند، تحقق مى‏يابد.

2 - روزه خواص. با انجام امورى كه در روزه عوام گفتيم و جلوگيرى اعضاى بدن از مخالفت با خداوند، روزه خواص تحقق پيدا مى‏كند.

۳ - روزه خواصّ خواص. اين روزه با خوددارى از امور حلال يا حرامى كه انسان را از ياد خدا باز مى‏دارد تحقق مى‏يابد.

هر كدام از دو درجه دوم و سوم نيز انواع زيادى دارد. بويژه درجه دوم كه انواع بى‏شمار آن بتعداد مؤمنين اصحاب يمين است. و حتى هر كدام از خواص، روزه‏اش بگونه‏اى است كه با روزه ديگرى فرق مى‏كند و ممكن است عمل بعضى از افراد درجاتى كه گفتيم، به عمل درجه بالاتر از خود نزديك باشد.

ادامه نوشته

كلمه پنجم، روزه واقعي

مجموعه كلمات حسني
ويژه ماه مبارك رمضان

كلمه پنجم

شیعه تا به ملاقات خوبان نرسیده روزه است .

وقت ملاقات، عيد فطر شيعه است كه بايد افطار كند.

برگرفته از كتاب مصباح الهدي

 

ملاعبدالله زنوزی

ملاعبدالله زنوزی اين مرد همان است كه به تقاضای محمدحسين‌خان‏ مروی، حكيم نوری او را برای تدريس فلسفه از اصفهان به تهران فرستاد. مركزيت تهران در مقابل اصفهان كه تدريجاً اصفهان از رونق افتاد، از اين‏ زمان شروع شد. ملاعبدالله مطابق گزارشی كه فرزند برومند عاليقدرش آقاعلی مدرس داده است، مقدمات را در آذربايجان تحصيل كرده و سپس به كربلا رفته‏ و از حوزه فقه صاحب رياض بهره‏مند شده است. آنگاه مدتی در قم از محضر درس‏ ميرزای قمی مجتهد معروف بهره‏مند شده و بعد به اصفهان رفته و پس از محضر حكيم نوری و آموختن حكمت نزد او در سال 1237 به تهران منتقل شده‌است. پس از بيست سال تدريس و افاضه در مدرسه مروی وي در سال 1257 به رحمت حق پيوسته است.

کلمه چهارم، فوايد گرسنگى‏ بخش دوم

 مجموعه كلمات حسني 
ويژه ماه مبارك رمضان

 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

با اين مقدماتي كه گذشت مى‏توانيم به نتايج بزرگى برسيم كه بعضى از آنها عبارتند از:

[الف -] مى‏فهميم كه چرا خداوند براى ميهمانش گرسنگى را انتخاب كرده است. نعمتى بالاتر و بهتر از نعمت شناخت، نزديكى و ديدار خداوند نيست و گرسنگى از راههاى نزديك رسيدن به آن است.

پس مى‏بينى كه روزه تكليف نيست بلكه خداوند بوسيله آن تو را بزرگ داشته و بخاطر واجب نمودن آن بر ما منت دارد. و بهمين جهت شكر آن واجب است. و ارزش دعوت خداوند به روزه را در كتابش، در آيه روزه، مى‏فهمى و اگر بدانى كه اين خطاب، دعوت تو به سراى پيوستن به خداست، از آن لذت برده، و مى‏فهمى كه علت واجب كردن آن كم خوردن و ضعيف كردن نيروهاست. بهمين جهت حيفت مى‏آيد كه حتى در شب نيز غذا بخورى. و ممكن است علت‏هاى ديگر تشريع روزه را نيز درك كنى.

ادامه نوشته

کلمه سوم ، فوايد گرسنگى‏ بخش اول

                                     مجموعه كلمات حسني 
                                             ويژه ماه مبارك رمضان
 خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد
 آقا  ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف، بخش
مربوط به ماه مبارك رمضان

گرسنگى فوايد بيشمارى در جهت تكميل نفس و شناخت خداوند براى سالك دارد. روايات زيادى در فضايل گرسنگى وارد شده است كه بد نيست در اينجا اشاره‏اى به آنها و سپس به فلسفه و حكمت گرسنگى داشته باشيم.از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت شده است: «با تشنگى و گرسنگى با نفسهايتان مبارزه كنيد همانا پاداش اين كار همانند پاداش مبارزه در راه خداست. و عملى دوست داشتنى‏تر از گرسنگى و تشنگى در نزد خدا نيست. و همچنين فرمودند: برترين شما روز قيامت در نزد خدا كسى است كه گرسنگى بيشترى كشيده باشد و در خداوند متعال تفكر بيشترى نموده باشد.»

ادامه نوشته

کلمه دوم ، ماه رمضان از زبان آيت الله جوادي آملي

مجموعه كلمات حسني
ويژه ماه مبارك رمضان

كلمه دوم

ماه مبارك رمضان ماه ضيافت خداست كه انسان در اين ماه مهمان الهي است...روح ما كلمه اي از كلمات الهي است.

 قرآن هم كلامي از كلام هاي الهي است. هر اندازه كه توانستيد مهمان اين كتاب باشيد؛ از اين كتاب بهره ببريد، بخوانيد و بالا برويد

و خودتان را ارزان نفروشيد. ماه مبارك رمضان، انسان بايد مهمان چنين كتابي باشد!
در آن بيان نوراني وجود مبارك رسول گرامي(ص) فرمود به اينكه: اين ماه شما با استغفار خودتان را آزاد كنيد! آزادي از بهترين نعمت هاست. آزادي از هوا و هوس، از عفريت درون و بيرون، بهترين فضيلت است. فرمود: اين ماه كه مهمان خدا هستيد، ان انفسكم مرهونه بذنوبكم ففكوها بالاستغفار(1). آن را با استغفار كردن آزاد كنيد. وقتي جانتان آزاد بود، مثل مرغ باغ ملكوت است كه قدرت پرواز دارد و مي تواند در كنار اين آيات الهي ترقي كند.
يك كسي كه آزاد نباشد، يك كسي كه مهمان خدا نباشد، يك كسي كه از آن طعام نچشيده باشد، نه براي خودش سودمند است، نه براي جامعه نفع آور! اين نه بالغ است، نه مبلغ! اگر ان شاءالله ضيف الرحمن شد، جزء ضيوف الرحمن شد، خودش را آزاد كرد و بهره اي از فيض الهي برد، آنگاه به نصاب تبليغ مي رسد. تا كسي بالغ نباشد، مبلغ نيست!

ادامه نوشته

كلمه اول، ماه رمضان به روايت رسول الله صلي الله عليه و آله

شيخ صدوق به سند معتبر روايت كرده از حضرت امام رضا عليه السلام از پدران بزرگواران خود از حضرت امير المؤمنين عليه و على أولاده السلام كه فرمود:

خطبه‏اى خواند براى ما روزى حضرت رسول خدا صلوات الله عليه پس فرمود

أيها الناس بدرستى كه رو كرده است به سوى شما ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش ماهى است كه نزد خدا بهترين ماهها است و روزهايش بهترين روزها است و شبهايش بهترين شبها است و ساعتهايش بهترين ساعتها است و آن ماهى است كه خوانده‏اند شما را در آن به سوى ضيافت خدا و گرديده‏ايد در آن از اهل كرامت خدا نفسهاى شما در آن ثواب تسبيح دارد و خواب شما ثواب عبادت دارد و عملهاى شما در آن مقبول است و دعاهاى شما در آن مستجاب است

ادامه نوشته

دعيتم الي ضيافة الله

دعيتم الي ضيافة الله
در اين ماه پر بركت و سرار فيض و نور كه همه مهمان سفره حضرت دوست هستيم 
 وبلاگ علوم اسلامي مجموعه مطالبي را پيرامون ابعاد و جنبه هاي مختلف اين ماه عزيز فراهم آورده كه به تدريج و در طول اين ماه مبارك تقديم مي دارد.

*نكات نغزي از          آيات و روايات وادعيه ماه مبارك رمضان  * مجموعه كلمات حسني  شامل     خلاصه كتاب المراقابات تاليف حاج ميرزا جواد     آقا ملكى تبريزى قدس الله سره الشريف،بخش     مربوط به ماه مبارك رمضان حاوي نكات عملي      و اخلاقي اين ماه      و گفتار ديگر اولياء خدا در مورد اين ماه *هلال اول ماه و مسائل مربوط به آن       ( نگاهي علمي - فقهي)

    اين پست تا آخر ماه مبارك ثابت است و مطالب جديد در ذيل اين مطلب خواهد آمد.

ماه مبارك رمضان ماه حضرت دوست

حلول ماه مبارک رمضان مبارک باد.

دعاي روز اول ماه مبارك رمضان

اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِيَامِي فِيهِ صِيَامَ الصَّائِمِينَ وَ قِيَامِي فِيهِ قِيَامَ الْقَائِمِينَ وَ نَبِّهْنِي فِيهِ عَنْ نَوْمَةِ الْغَافِلِينَ‏وَ هَبْ لِي جُرْمِي فِيهِ يَا إِلَهَ الْعَالَمِينَ وَ اعْفُ عَنِّي يَا عَافِياً عَنِ الْمُجْرِمِين‏

 خدايا روزه مرا در اين روز مانند روزه روزه داران حقيقى قرار ده و اقامه نمازم را مانند نمازگزاران واقعى مقرر فرما و مرا از خواب غافلان هوشيار ساز
 و هم در اين روز جرم و گناهم را ببخش اى خداى عالميان‏و از زشتيهايم عفو فرما اى عفو كننده از گناهكاران عالم.

 

چهارشنبه شب به دنبال هلال ماه رمضان

به نقل از روزنامه همشهري

اگرچه رويت هلال در چند سال اخير با برگزاري دو سالانه‌هاي رويت و پذيرش ابزارهاي رصدي در امر استهلال و تجهيز و پشتيباني گروه‌هاي علاقمند، شکل علمي‌و منسجم‌تري به‌خود گرفته‌است

اما همچنان عموم مردم به اين موضوع علاقه وافري نشان مي‌دهند و هراز چند گاهي پديدار شدن يک هلال بسيار جوان و يا رکوردشکن، نظر شيفتگان کمان ابروي آسماني را به خود جلب و آنها را مجذوب شکل خود مي‌كند.

واقعيت اين است كه امسال با يک هلال خاص روبرو هستيم (به جدول اطلاعات اين هلال نگاه كنيد)،

ادامه نوشته

آيت الله طالقاني

مرحوم آيت الله طالقاني در سال ١۲٨٩ هجري شمسي ديده به جهان گشود.

  او در خانواده‌اي اهل علم و فضيلت و داراي روحيات انقلابي و ضد ظلم رشد نمود و براي نخستين بار در مكتب پدرش ابوالحسن آغاز به يادگيري مفاهيم اسلامي‌و درس تقوا كرد. همان كس كه امام (ره) از او به سرآمد پرهيزكاران ياد مي‌كند.

او تحصيلات ديني خود را در مدارس رضويه و فيضيه قم به پايان رساند. آيت الله طالقاني در زمان طلبگي آشنايي فراواني با امام (ره) داشت و روابط متقابل آن دو، بسياري را در شگفتي افكنده بود.

ادامه نوشته

بوی ماه مبارک

 

يكى ديگر از اوقات مهم ماه شعبان براى سالك إلى اللّه آخرين جمعه آن است. از كتاب «عيون» از «عبد السلام بن صالح هروى» نقل شده كه مى‏گويد:

در آخرين جمعه شعبان به ديدن ابى الحسن على بن موسى الرضا عليهما السّلام رفتم، حضرت فرمودند: «ابا صلت بيشتر شعبان گذشت واين آخرين جمعه آن است،

 

 كوتاهى گذشته خود را در اين ماه جبران كن بسيار دعا و استغفار كن و خيلى قرآن بخوان، و از گناهانت توبه كن، تا وقتى ماه رمضان مى‏آيد مخلص براى خدا باشى

 

 

 و هيچ امانتى بگردنت نباشد مگر اين كه آن را رد كنى و هيچ كينه‏اى از مؤمنى در دلت نباشد مگر اين كه آن را از بين ببرى و از هر گناهى كه انجام مى‏دهى، دست بردار. تقواى خدا را پيشه كن و در نهان و آشكارت به او توكل كن «و كسى كه به خدا توكل كند خدا براى او كافى خواهد بود.» و

 

 در باقيمانده اين شهر اين دعا را زياد تكرار كن:اللّهم إن لم تكن غفرت لنا في ما مضى من شعبان، فاغفر لنا في ما بقي منه،

 

خدايا اگر در اين مدت كه از شعبان گذشته، ما را نبخشيده‏اى، در مدتى كه از آن مانده ما را بيامرز، زيرا خداوند متعال باحترام ماه رمضان، در اين ماه افراد زيادى را از آتش رها مى‏كند».

 

اين فرمايشات حضرت عليه السّلام پيام و دستور العملى براى اهلش در اين مورد و تمام موارد مانند آن است. بنابراين آن را حفظ كرده، غنيمت بدان و به آن عمل كن

علامه سيد محمد كاظم عصار

 

علامه سيد محمد كاظم فرزند آيت الله حاج سيد محمد عصار در سال 1305 قمري در كاظمين به دنيا آمد و يكسال بعد همراه والد ماجد خود به تهران هجرت نموده و تا سال 1323 در تهران به تحصيل ادبيات فارسي و عربي و سطوح فقه و اصول و كلام و فلسفه مشغول و بعد .در هجده سالگی به اصفهان رفت و سه سال به تحصيل‏ فلسفه پرداخت. بعد به تهران آمد  پس از مراجعتشش سال نزد اساتيد تهران،  نزد ميرزا شهادب الدين شيرازي ـ ميرزا هاشم رشتي ـ ميرزا حسن كرمانشاهي حكيم اشكوری  و حكيم نيريزی فلسفه تحصيل كرد.

علامه سيد محمد كاظم عصاردر سال 1330 به عتبات عاليات رجعت نموده   و ده سال علوم‏ منقول را نزد اساتيد فن و  از محضر آيت الله ميرزا محمد شيرازي ـ آيت الله شريعت اصفهاني ـ آقا ضياء عراقي آموخت و از ايشان اجازه اجتهاد كسب نمود  در سن 35 سالگی، سال 1340 قمری، به‏ تهران مراجعت كرد و به تدريس معقول و منقول، بخصوص معقول، پرداخت. پس از تأسيس دانشگاه تهران در 1313 ه.ش  (1353 ه.ق) در دانشكده ادبيات دانشكده علوم معقول و منقول به تدريس پرداخت و از حدود سال 1365ه‌‌.ق تا پايان عمر پر بركتش در‏ مدرسه عالی سپهسالار مشغول تدريس شد. از مرحوم عصار آثاری در وحدت وجود و بدا و علم‏الحديث و تفسير باقی‏ مانده است. معظم‏له در سال 1394 ه.ق 1353 شمسي در گذشت و در رواق ابوالفتوح رازي آستان مقدس حضرت عبدالعظيم عليه السّلام به خاك سپرده شد.

 از تاليفات‌ ايشان : 1 ـ علم الحديث 2 ـ وحدت وجود و بداء3 ـ تفسير كلام الله مجيد مي باشد .

 

علامه محمد حسين فاضل توني

حكيم فرزانه، عارف روشن ضمير و اديب چيره دست مرحوم علامه آقا شيخ محمد حسين فاضل توني در سال ١٢٩٨ هجري قمري ديده و به جهان گشود و به سال ١٣٨٠ هجري قمري (١٣٣٩ ش) به سراي جاويد عروج كرد. او نيز از اعاظم علماي تهران و از اساتيد بزرگ و موفق فلسفه و عرفان در حوزه و دانشگاه بود. محضري جاذب و ذوقي سليم داشتند. بسيار خليق و شاگردپرور بود، و در اثناي درس با بيان لطايف معنوي و تذكرات اخلاقي سعي مي‌كرد تا شاگردانش را به تهذيب نفس سوق دهد و تربيت كند.

 رساله‏ای در الهيات دارد، در مقدمه آن نوشته است كه شاگرد جهانگيرخان و حكيم اشكوری بوده است . پس از تأسيس دانشگاه ، سالها در دانشكده ادبيات و دانشكده معقول و منقول تدريس مي‌كرد . فاضل تونی بر مقدمه شرح فصوص قيصری حاشيه نوشته‏ است.

ادامه نوشته

ويژه يكسالگي وبلاگ - 2

هدیه ویژه به مناسبت یکساله شدن

 وبلاگ علوم اسلامی

شما می توانید بخش مورد نظر خود را از قسمت

 موضوعات انتخاب کنید و با گذاشتن پیغام و قرار دادن

آدرس ایمیل خود آن را درخواست نمایید.

مطالب مورد نظر در قالب یک فایل متنی به آدرس شما

 ارسال خواهد شد.

ضمن تشكر از تشريف فرمايي شما  لطفا نظر خود را راجع به مطالب وبلاگ در يكسال گذشته بيان فرماييد.

ويژه يكسالگي وبلاگ - 1

همزمان با سالروز ولادت حضرت

 صاحب الزمان عليه السلام

وبلاگ علوم اسلامی یک ساله شد.

ضمن تشكر از تشريف فرمايي شما  لطفا نظر خود را راجع به مطالب وبلاگ در يكسال گذشته بيان فرماييد.

مهدى موعود از ديدگاه ملاصدرا

  آگاه باشيد كه هر كس از (پيامبران و امامان) پيش از او، نويد آمدنش را داده‏اند.

اشاره: بحث درباره موعود آخرالزمان مسأله اى است كه از دير باز مورد توجه انديشمندان و متفكران دينى بوده است. و هر كس بسته به ذوق و استعداد خود به گوشه يا گوشه هايى از زواياى مختلف آن توجه كرده است. در اين نوشتار به بررسى ديدگاه عالم ربانى و حكيم الهى محمد بن ابراهيم، صدرالدين شيرازى (معروف به صدرالمتألهين و ملاصدرا) مى پردازيم.

 

1. زمين هيچگاه از حجت الهى خالى نيست

ملاصدرا معتقد است، بر پيامبر واجب است كه براى بعد از خود جانشينانى قرار دهد، و بايد به گونه اى درباره آنها تصريح كند كه جايى براى شك و طعن باقى نماند، زيرا وجود مادى آنها براى هميشه باقى نيست، بناچار بايد آشكارا به وجود امامى تصريح كند كه امت بدان اقتدا نمايد1. همچنين بايد دانست كه زمين هيچگاه از حجت الهى خالى نيست، و با رفتن هر كدام، نوبت ديگرى مى رسد. ايشان براى اين مدعا به اين آيه استشهاد مى كنند:

و لقد أرسلنا نوحاً و إبراهيم و جعلنا فى ذريتهما النبوة و الكتاب فمنهم مهتد و كثير منهم فاسقون ثمّ قفّينا على آثارهم برسلنا، و قفّينا بعيسى بن مريم و آتيناه الإنجيل...2

ادامه نوشته

ای شاهد عالم سوز

ميلاد
 
حضرت بقية الله صاحب العصر و الزمان
خليفة الله تالي كتاب الله و ترجمانه 
 و جامع تمام خوبيها دليل آفرينش و علت بقاي عالم 
حضرت  م ح م د عجل الله تعالي فرجه الشريف

 بر همه خوبان و دوست دارانش مبارك باد.

ای شاهد عالم سوز در حسن و دلارایی

                            وي شمع جهان افروز در جلوه و زيبايي

حسن تو تجلي كرد در طور دل عشاق

                           چون سينه سينا شد هر سر سويدايي

عشق رخ تو آتش در خرمن هستي زد

                                شد هر شررش شوري در هر سر و سودايي

مرغان چمن هريك در نغمه به ياد تو

                            بلبل به غزل خواني طوطي به شكر خايي

ما سوخته هجريم افروخته هجريم

                آموخته هجريم با صبر و شكيبايي

دلداده   موي   تو آشفته   موي تو

                   سرگشته كوي تو چون واله و شيدايي

اي خاك  درت  برتر زآيينه  اسكندر

            اقليم ملاحت را امروزه تو دارايي

اي سزو قدت رعنا اندر چمن خوبي

                        خوبان همه در معني اسم تو مسمايي

از مفتقر  دل ريش  كاري  نرود  از پيش

                             جز آنكه به لطف خويش اين عقده تو بگشايي

 

 

علامه رفيعی قزوينی - بخش دوم

بخش اول

تبار علمي

تبار آیة اللّه رفیعی قزوینی از خاندانهای علمی شیعه در قزوین است. آنان از سادات حسینی به شمار می‏آیند و از ذریه سید میرزا محمد زمان طالقانی قزوینی، از اکابر علمای عصر خویش و از شاگردان ملا خلیلا قزوینی‏اند.(1)

سید میرزا رفیع ( متوفی 1272ه.ق) از فرزندان سید محمد باقر، از مجتهدان و حکمای الهی عصر خویش بود که نامش عنوان این خاندان جلیل گشت. بدین ترتیب این سلسله به « آل رفیعی» شهرت یافتند.

نسب آیة اللّه سید ابوالحسن رفیعی قزوینی با یک واسطه به سید میرزا رفیع می‏رسد و سیادت و علم را از این تبار پاک به ارث برده است.

« سید میرزا رفیع - سید ابراهیم - سید ابوالحسن رفیعی قزوینی.»

نسب مادریش نیز به واسطه آیة اللّه حاج سید علی مجتهد قزوینی به « آیة اللّه سید ابراهیم» می‏رسد.(2)

ادامه نوشته

علامه رفيعی قزوينی

 آقا سيد ابوالحسن رفيعی قزوينی از مشاهير و معاريف اساتيد در نيم‏قرن اخير و جامع‏ معقول و منقول بود. فلسفه را نزد حكيم‏ كرمانشاهی و حكيم اشكوری آموخته بود. پس از تأسيس حوزه علميه قم در سال 1340 بوسيله مرحوم حاج شيخ عبدالكريم حائری يزدی، معظم‏له به قم مهاجرت كرد و ضمن‏ استفاده از محضر آقای حائری ، خود به تدريس شرح منظومه سبزواری و اسفار ملاصدرا پرداخت. فضلا از درسش استفاده می‏كردند و او را بالخصوص از نظر حسن تقرير و بيان می‏ستودند. مرحوم رفيعی در زمان حيات‏ مرحوم آقای حائری به قزوين مراجعت كرد. طالبان حكمت احياناً برای‏ استفاده از محضرش به قزوين می‏رفتند. سالهای آخر، تهران را محل اقامت‏ قرار داد و از مراجع تقليد به شمار می‏رفت . علامه رفيعي قزويني در سال 1393 ه.ق به ديار باقي شتافت.

حكمت متعاليه صدرالمتألهين - كيفيّت تطوّر فكرى صدرالمتألهين

 مطلب حاضر فصل پنجم مقاله ای است از حضرت آیت الله جوادی آملی با نام حكمت متعاليه صدرالمتألهين

فصل اول : حكمت متعاليه و حكيم متألّه
فصل دوم : تمايز حكمت متعاليه از ساير علوم الهى
فصل سوم : ظهور عدالت كبرى در حكمت متعاليه

فصل چهارم   تفسير حيات معقول صدرالمتألهين

فصل پنجم

كيفيّت تطوّر فكرى صدرالمتألهين

تحوّل فكرى صاحب نظران و اختلاف مبنائى آنان با ديگران حتى با اساتيد خود، امرى است سادّه; مانند تفاوت فكرى ارسطو با استادش افلاطون يا تفاوت نظر شيخ اشراق و همفكرانش با حكماى مشاء. شيخ اشراق مى گويد:

و صاحب هذه الأسطر كان شديد الذبّ عن طريقة المشّائين في إنكار هذه الأشياء (المُثل) عظيم الميل إليها و كان مصرّاً على ذلك لولاأن رأى برهان ربّه....(48)

لكن امتيازفكرى يك نابغه چون صدرالمتألهين باهمه صاحبنظران سلف ومعاصرخويش، بلكه باافكار قبلى خودش بنحوى كه سرنوشت آن علم با يك تحوّل فكرى دگرگون گردد، نادراست.

موارد اختلاف فكرى ارسطو و افلاطون فراوان است كه برخى از آنها را فارابى در الجمع بين الرأيين، بازگو نموده و تحوّل فكرى شيخ اشراق نيز در كلمات خودش مذكور مى باشد; و همه اين تحول ها قابل پيش بينى است، ولى تطورى كه اساس فلسفه را عوض كند و دورنماى شگفتى در جهان بينى از مبدأ تا معاد ارائه دهد كه نه در كتابها و حوزه هاى درسى اساتيد آن عصر وجودداشت و نه در همفكران و معاصران وى ظهور كرده بود، غير منتظر بود: لكن الله يفعل مايشاء.

ادامه نوشته

ميرزا طاهر تنكابنی

 

آقا ميرزا طاهر تنكابنی، او نيز از اساتيد مسلم فلسفه در دوران اخير بود. احاطه وی به متون و آراء فلاسفه‏ حيرت‏انگيز بوده است. درسال 1280 ه.ق در كلاردشت مازندران متولد شد . برای‏ تكميل تحصيلات به تهران آمد. دوره ميرزای جلوه و حكيم قمشه‏ای و حكيم‏ مدرس را درك كرده است. پس از دوره اين سه حكيم او از اساتيد مسلم به شمار رفته است. وي در سال 1360ه.ق وفات يافت .

شيخ اشراق

شيخ اشراق : شيخ شهاب الدين يحيی بن حبش بن ميرك سهروردی زنجانی ، معروف‏ به شيخ اشراق. بدون شك از اعجوبه‏های روزگار است . ذهنی فوق‏العاده وقاد و جوال و نوجو و مبتكر داشته است. اگرچه تمايل اشراقی در فلسفه ، پيش از او حتی در فارابی و بوعلی وجود داشته است، اما كسی كه مكتبی بنام مكتب‏ اشراق تأسيس كرد و در بسياری از مسائل راه آن مكتب را از راه مكتب‏ مشاء جدا كرد، اين مرد بزرگ بود . تقريبا همه مسائلی كه اكنون به عنوان‏ نظريات اشراقيون در مقابل مشائين شناخته مي‌شود و برخی می‏پندارند آنها مسائل ما به الاختلاف افلاطون و ارسطو است ، نتيجه فكر شخص سهروردی است‏ كه در مقابل افكار مشائين و بالخصوص مشائيان اسلامی آورده است .

ماردينی – استاد او- می‏گفته در هوش و ذكاء و حدت ذهن، مانندش را نديده‏ام و از اين رو برجانش می‏ترسم. گويند سهروردی در ساير علوم و از جمله فقه نيز سرآمد بوده است. به شام و حلب رفت و در جلسه درس فقه استاد مدرسه حلاويه حلب بنام شيخ افتخارالدين شركت كرد. در آنجا برتري‌اش روشن گشت و مقرب استاد شد. صيت‏ شهرتش او را مورد علاقه الملك الظاهر پسر صلاح الدين ايوبی كرد و در حضور او بی‏محابا با فقها و متكلمين مناظره می‏كرد و آنها را مغلوب می‏ساخت ، همين كار سبب حسادت‏ ديگران شد و كاری كردند كه صلاح الدين ايوبی فرزندش را وادار كرد كه او را بقتل برساند. در سال 586 در سن 36 سالگی و يا در سال 587 در سن 58 سالگی كشته شد.

سهروردی نه تنها در مناظره با فقهاء و متكلمين بی‏پروا بود و دشمنی‏ می‏انگيخت، بلكه در اظهار اسرار حكمت، بر خلاف توصيه بوعلی در آخر اشارات-  شايد به علت جوانی، بی‏پروايی می‏كرد واز همين رو افراد پخته از اول‏ حدس می‏زدند كه جان سالمی نخواهد برد . وقتی كه خبر مرگش به دوست و استادش فخرالدين ماردينی رسيد، گفت همان شد كه من حدس ميزدم .

امام فخر رازي

 فخرالدين محمدبن عمروبن الحسين الرازی، معروف به امام فخر رازی فقيه، متكلم، مفسر، فيلسوف، پزشك وهمچنين خطيب بوده است. ذهنی فوق‏العاده جوال داشت و در تبحر در علوم مختلف كم نظير است . در عين اينكه در افكار فلاسفه وارد است ، و تأليفاتی گرانبها در فلسفه دارد ، طرز تفكرش تفكر كلامی است نه فلسفی و سخت بر فلاسفه می‏تازد و در مسلّمات فلسفه تشكيك می‏نمايد. در تنظيم و تبويب و تقرير مسائل حسن‏ سليقه دارد. صدرالمتألهين از اين نظر از او بسيار استفاده كرده است . مهمترين كتاب فلسفی او  المباحث المشرقيه است. شهرت بيشترش‏ بواسطه تفسير مفاتيح الغيب است بر قرآن مجيد كه جای شايسته‏ای در ميان‏ تفاسير برای خود باز كرده است . فخررازی در سال 534 متولد شده و در سال 606 درگذشته است.

امام فخر رازي

 فخرالدين محمدبن عمروبن الحسين الرازی، معروف به امام فخر رازی فقيه، متكلم، مفسر، فيلسوف، پزشك وهمچنين خطيب بوده است. ذهنی فوق‏العاده جوال داشت و در تبحر در علوم مختلف كم نظير است . در عين اينكه در افكار فلاسفه وارد است ، و تأليفاتی گرانبها در فلسفه دارد ، طرز تفكرش تفكر كلامی است نه فلسفی و سخت بر فلاسفه می‏تازد و در مسلّمات فلسفه تشكيك می‏نمايد. در تنظيم و تبويب و تقرير مسائل حسن‏ سليقه دارد. صدرالمتألهين از اين نظر از او بسيار استفاده كرده است . مهمترين كتاب فلسفی او  المباحث المشرقيه است. شهرت بيشترش‏ بواسطه تفسير مفاتيح الغيب است بر قرآن مجيد كه جای شايسته‏ای در ميان‏ تفاسير برای خود باز كرده است . فخررازی در سال 534 متولد شده و در سال 606 درگذشته است.

ميلاد مسعود حضرت خامس آل عبا امام ابا عبد الله الحسين عليه السلام مبارك باد

ز ذوق باده وحدت به شكر اين نعمت

   تمام عالميان را چه شكر است مذاق

ميلاد مسعود حضرت خامس آل عبا امام ابا عبد الله

 الحسين  عليه السلام مبارك باد 

بیا به بزم حسینی و بشنو از عشاق

                          بگوش هوش نوای حجاز و شور عراق

بکن مشاهده شاهدان شهد سخن

                               بنوش مي زكف ساقيان سيمين ساق

بياد مولد سبط دوم امام سوم

                                 فتاده غلغله از شش جهت ز سبع طباق

سروده زهره به تبريك حضرت زهرا

                                    چنان به نغمه كه شد مشتري ز طاقت طاق

ز ذوق باده وحدت به شكر اين نعمت

                         تمام عالميان را چه شكر است مذاق

ز وحدت احديت وجود او مشتق

                      جمال مبدا كل را به منتهي مشتاق

رموز نسخه وحدت ز ذات او مفهوم

                  نكات مصحف آيات را بود مصداق

مدار ملك حقيقت  مدير فُلك فَلك

                        محيط عشق و محبت مشوق الاشواق

ز فيض رحمت او زنده قابض الارواح

                      بخوان نعمت او بنده قاسم الارزاق

مرا چو نيست به نيل معاني تو رهي

                                 سخن درست نباشد بدين طريق و سياق

همين بس است كه خون ترا خداست بها

                             از آنكه بهر عروس شهادت است صداق

مقام قدس تو و خيل بندگان رهت

                     بطون اوديه بود و ظهور خيل عقاق

شعر از  آيت الله غروي اصفهاني

 

ابن رشد

قاضی ابو الوليد محمد بن احمد‌بن محمدبن رشد اندلسی، هم فيلسوف است و هم پزشك و هم فقيه. او در همه اين رشته‏ها كتب متعدد دارد. كتاب‏ معروف او شرحی است كه بر ما بعدالطبيعه ارسطو نوشته و چاپ شده است. كتاب فقهی معروفش بدايةالمجتهد  است. اروپائيان برای او در فلسفه مقامی‏ در حد ابن سينا قائلند ، ولی آراء او در ميان فلاسفه اسلامی آنچنان مطرح نيست.وی در سال 595 درگذشته است.

ميرزا احمد آشتيانی

 

 آقا ميرزا احمد آشتيانی كوچكترين فرزند حاج ميرزا حسن مجتهدآشتيانی بود. جامع‏المعقول و المنقول و ضرب المثل تقوا و پارسايي بود . بيش از چهل سال در تهران به تدريس فقه و اصول و معقول‏ پرداخت . معظم‏له نيز از شاگردان حكيم كرمانشاهی و حكيم اشكوری بود . در حدود سالهای 45 - 1350 برای تكميل علوم نقلی به نجف رفت ، و خود نيز تدريس می‏كرد . در درس اسفار او فضلای درجه اول آن ايام نجف كه‏ بسياری از آنها مجتهد مسلم بودند شركت می‏كردند حضرت استاد علامه‏ طباطبايي در همان ايام از محضر اين مرد بزرگ استفاده كرده قسمتی از اسفار را نزد او خوانده‏اند معظم‏له در سال 1395 در حالی كه قريب صد سال‏ از عمرش می‏گذشت زندگانی را بدرود گفت.

ابن باجه

ابن باجه:  ابوبكر محمدبن يحيی بن الصائغ اندلسی معروف به  ابن باجه. از اعاظم فلاسفه به شمار رفته است . كتابهای زيادي تأليف كرده است. وی‏ استاد ابن رشد، فيلسوف معروف اندلسی بوده است.

ميرزا مهدی آشتيانی

آقا ميرزا مهدی آشتيانی از اساتيد مسلم و متبحر قرن ما بود . پدرش ميرزا جعفر ملقب به ميرزا كوچك از شاگردان آقا محمد رضا حكيم‏ قمشه‏ای بود و مادرش دختر حاج ميرزا حسن آشتيانی مجتهد معروف تهرانی بود.

مرحوم آقا ميرزا مهدی از تلاميذ ميرزا حسن كرمانشاهی و ميرزا هاشم‏ اشكوری بوده است. سالها در تهران مدرس فلسفه و عرفان بود و عنوان‏ مدرس رسمی مدرسه سپهسالار قديم را كه بر حسب وقفنامه بايد ماهر در عقليات و ناظر در شرعيات باشد داشت . در حدود سالهای 1366- 1365 هجری‏ قمری به استدعای فضلا و طلاب حوزه علميه قم چندی به قم مهاجرت كرد و به‏ تدريس و افاضه پرداخت. معظم‏له آثار ارزنده‏ای از خود باقی گذاشت . بر شرح منظومه منطق و فلسفه‏ حاشيه دارد و هر دو چاپ شده است . كتابی به نام اساس التوحيد درباره‏ قاعده الواحد  و وحدت وجود دارد كه آن نيز چاپ شده است. او  در سال 1372 درگذشت.